WinScreen – multiplekser terminali dla Windows wzorowany na GNU Screen

WinScreen to lekki multiplekser terminali dla systemu Windows, inspirowany klasycznym GNU Screen oraz tmux. Program pozwala zarzadzać wieloma sesjami terminalowymi (oknami) w ramach jednego okna konsoli Windows. Został napisany w ANSI C z wykorzystaniem Windows Console API oraz Windows Pseudo Console (ConPTY).

Licencja: GNU GPL 3.0
Repozytorium: github.com/IgorBrzezek/WinScreen

Do czego służy WinScreen?

WinScreen rozwiązuje problem ograniczenia do pojedynczej sesji terminala w systemie Windows. Umożliwia:

• Prowadzenie wielu sesji shell – jednoczesna praca w cmd.exe, PowerShell czy innym shellu w jednym oknie konsoli.
• Odłączanie i ponowne dołączanie – możesz odłączyć klienta od serwera, a shell działa dalej w tle. Później możesz się ponownie dołączyć z tej samej lub innej konsoli.
• Zachowanie sesji po rozłączeniu – procesy uruchomione w oknach terminala nie są zabijane przy odłączeniu klienta.
• Pracę na wielu oknach jednocześnie – do 10 okien terminala, między którymi możesz swobodnie przełączać.

Jak to działa – architektura wewnętrzna

WinScreen wykorzystuje architekturę klient-serwer z komunikacją przez lokalne gniazdo TCP (loopback).

• Proces serwera działa w tle (headless) i zarządza oknami terminala. Każde okno to osobna Pseudo Konsola Windows (ConPTY) z uruchomionym w niej shellem (np. cmd.exe).
• Proces klienta łączy się z serwerem przez TCP i zapewnia interaktywny interfejs użytkownika – obsługę klawiatury oraz renderowanie ekranu.
• Protokół komunikacji – klient i serwer wymieniają się wiadomościami przez TCP: klient wysyła naciśnięte klawisze (komenda CMD_KBD), serwer odsyła zawartość ekranu ANSI/VT100 (CMD_SCR). Dodatkowo obsługiwane są komendy detach (CMD_DET), quit (CMD_QUIT) oraz akcje (CMD_ACT) takie jak utworzenie nowego okna, zmiana okna, zmiana nazwy itp.

Schemat architektury:

+----------------------------+       TCP        +----------------------------+
|     Proces klienta         |<----------------->|     Proces serwera        |
| +----------+ +----------+  |  CMD_KBD/CMD_SCR  | +----------+ +----------+ |
| | Renderer | |  Input   |  |                   | | Window 0 | | Window 1 | |
| | (ANSI)   | |(klawiat.)|  |                   | | cmd.exe  | |powershell| |
| +----------+ +----------+  |                   | +----------+ +----------+ |
+----------------------------+                   | +----------------------+  |
                                                 | | Manager + Session    |  |
                                                 | | (zarządzanie oknami) |  |
                                                 | +----------------------+  |
                                                 +---------------------------+

Funkcje i możliwości

• Wiele okien terminala – do 10 jednoczesnych sesji shell.
• Odłączanie i załączanie – sesje są trwałe; możesz je porzucić i wrócić do nich później.
• Pasek statusu – konfigurowalny pasek u dołu lub u góry ekranu z listą okien, zegarem i nazwą hosta.
• Obsługa ANSI 256 kolorów – pełna emulacja terminala z parsowaniem sekwencji VT100/ANSI.
• Zmiana nazw okien – możesz interaktywnie nadawać oknom własne nazwy.
• Konfigurowalne skróty klawiszowe – klawisz prefix (domyślnie Ctrl+A) można zmienić.
• Plik konfiguracyjny – plik INI z ustawieniami kolorów paska statusu, shella i skrótów.
• Wklejanie ze schowka – prawy przycisk myszy wkleja zawartość schowka do terminala.
• Nakładki pomocy i informacji – wyświetlanie listy okien, pomocy i informacji o sesji w stylu DOS-owych ramek.
• Pliki językowe – translacja interfejsu użytkownika za pomocą plików .lng (dołączone: angielski, polski, niemiecki, czeski, słowacki).

Wymagania

• System Windows 10 lub 11 (wymagany ConPTY).
• Brak zewnętrznych bibliotek – program korzysta wyłącznie z Windows Console API, Winsock oraz ConPTY.
• Plik .exe o wielkości ok. 170 KB, statycznie linkowany, bez zależności runtime.

Instalacja i uruchomienie

Ponieważ WinScreen to pojedynczy plik wykonywalny, instalacja ogranicza się do pobrania winscreen.exe i umieszczenia go w wybranym katalogu. Kompilacja ze źródeł wymaga MinGW-w64:

make -f Makefile.mingw

Po skompilowaniu uruchamiasz:

winscreen.exe [opcje]

Opcje wiersza poleceń – szczegółowy opis

Opcja	Opis	Domyślnie
-h	Wyświetla krótką pomoc.	–
-c PLIK	Ścieżka do pliku konfiguracyjnego (INI).	winscreen.cfg
-S NAZWA	Nazwa sesji (domyślnie auto-generowana: WinScr_YYYYMMDD_HHMMSS).	auto
-r NAZWA	Dołącz do istniejącej sesji o podanej nazwie.	–
-e POLECENIE	Polecenie shella dla pierwszego okna (np. powershell.exe).	cmd.exe
-n NAZWA	Nazwa pierwszego okna.	shell
--encoding ENC	Kodowanie terminala (zarezerwowane, obecnie utf-8).	utf-8
--linebuf N	Wiersze bufora przewijania (zarezerwowane).	256
-ls	Lista aktywnych sesji.	–
--version	Wyświetla numer wersji.	–
--lang PLIK	Ładuje plik tłumaczenia/językowy.	winscreen.lng
--CLEAN_ALL_SESSIONS	Zabija wszystkie procesy WinScreen i usuwa pliki sesji.	–

Skróty klawiszowe

Wszystkie polecenia wydaje się po naciśnięciu klawisza prefix (domyślnie Ctrl+A), a następnie odpowiedniego klawisza komendy.

Kombinacja	Akcja
Ctrl+A c	Utwórz nowe okno.
Ctrl+A n	Przełącz do następnego okna.
Ctrl+A p	Przełącz do poprzedniego okna.
Ctrl+A k	Zamknij (zabij) bieżące okno.
Ctrl+A d	Odłącz od sesji.
Ctrl+A w	Wyświetl listę okien.
Ctrl+A h / ? / /	Wyświetl nakładkę pomocy.
Ctrl+A i	Wyświetl informacje o sesji.
Ctrl+A a	Zmień nazwę bieżącego okna.
Ctrl+A r	Odśwież ekran.
Ctrl+A 0–9	Przełącz bezpośrednio do okna o danym indeksie.
Ctrl+A Ctrl+A	Przełącz do poprzednio aktywnego okna.

Tryb zmiany nazwy

Po naciśnięciu Ctrl+A a na pasku statusu pojawia się prompt Rename: _. Wpisz nową nazwę i naciśnij Enter, aby zatwierdzić, lub Escape, aby anulować.

Plik konfiguracyjny

WinScreen odczytuje plik konfiguracyjny w formacie INI. Domyślna ścieżka to winscreen.cfg w bieżącym katalogu. Możesz podać inny plik za pomocą opcji -c.

Sekcja [statusbar]

Klawisz	Opis	Wartość domyślna
position	Położenie paska: top lub bottom.	bottom
background_color	Kolor tła paska (indeks ANSI 256).	4 (niebieski)
foreground_color	Kolor tekstu paska.	15 (jasny biały)
active_window_fg	Kolor nazwy aktywnego okna.	14 (jasny cyjan)
active_window_bg	Kolor tła nazwy aktywnego okna.	4 (niebieski)
inactive_window_fg	Kolor nazwy nieaktywnego okna.	7 (biały)
inactive_window_bg	Kolor tła nazwy nieaktywnego okna.	4 (niebieski)
window_brackets	Styl nawiasów: brackets, parens, angles, braces.	parens
active_symbol	Symbol oznaczający aktywne okno.	*
show_clock	Pokazuj zegar: yes/no.	no
clock_format	Format zegara: HH:MM lub HH:MM:SS.	HH:MM
clock_position	Położenie zegara: left lub right.	right
hostname	Pokazuj nazwę hosta: ON/OFF.	OFF
hostname_fg	Kolor nazwy hosta.	11 (jasny żółty)
clock_fg	Kolor zegara.	14 (jasny cyjan)

Sekcja

Klawisz	Opis	Wartość domyślna
command	Ścieżka do pliku wykonywalnego shella.	cmd.exe
default_name	Domyślna nazwa nowych okien.	shell

Sekcja [keybindings]

Klawisz	Opis	Wartość domyślna
prefix	Kombinacja klawisza prefix (ostatni znak to klawisz wirtualny).	Ctrl+A

Przykładowa konfiguracja

[statusbar]
position = bottom
background_color = 236
foreground_color = 15
show_clock = yes
clock_format = HH:MM:SS
clock_position = right
hostname = ON
window_brackets = braces


command = powershell.exe
default_name = PS

[keybindings]
prefix = Ctrl+B

Pliki sesji

Metadane sesji są przechowywane w plikach .txt w katalogu %APPDATA%\WinScreen\sessions\. Każdy plik zawiera:

name=WinScr_20260101_120000
pid=12345
port=54321
windows=3
created=1767225600
encoding=utf-8

Aby wyświetlić listę aktywnych sesji, użyj:

winscreen.exe -ls

Aby zabić wszystkie procesy WinScreen i usunąć pliki sesji:

winscreen.exe --CLEAN_ALL_SESSIONS

Języki i tłumaczenia

WinScreen obsługuje tłumaczenie interfejsu na fly za pomocą plików .lng. Dołączone tłumaczenia:

• winscreen.lng – angielski
• winscreen_pl.lng – polski
• winscreen_de.lng – niemiecki
• winscreen_cz.lng – czeski
• winscreen_sk.lng – słowacki

Użycie:

winscreen.exe --lang winscreen_pl.lng

Przykłady użycia

1. Uruchomienie domyślne

winscreen.exe

Uruchamia serwer i automatycznie dołącza klienta z domyślnym shellem cmd.exe.

2. Uruchomienie z konkretną nazwą sesji

winscreen.exe -S mojprojekt

Tworzy sesję o nazwie mojprojekt, do której możesz później powrócić.

3. Dołączenie do istniejącej sesji

winscreen.exe -r mojprojekt

Dołącza do istniejącej sesji o podanej nazwie.

4. Uruchomienie z PowerShell

winscreen.exe -e powershell.exe

Pierwsze okno otwiera PowerShell zamiast cmd.exe.

5. Użycie własnego pliku konfiguracyjnego

winscreen.exe -c moja-konfiguracja.cfg

6. Lista aktywnych sesji

winscreen.exe -ls

Wyświetla wszystkie aktywne sesje WinScreen z ich nazwami, PID, portami i liczbą okien.

7. Użycie polskiego interfejsu

winscreen.exe --lang winscreen_pl.lng

Interfejs programu wyświetlany jest w języku polskim.

Ograniczenia

• Tylko system Windows (wykorzystuje Win32 API, ConPTY i Winsock).
• Maksymalnie 10 okien (stała MAX_WINDOWS).
• Bufor przewijania nie jest jeszcze zaimplementowany w wersji C.
• Obsługa myszy ograniczona do wklejania prawym przyciskiem (niskopoziomowy hook).
• Wyłącznie UTF-8 (parametr encoding zarezerwowany na przyszłe użycie).

Podsumowanie

WinScreen to doskonałe narzędzie dla wszystkich, którzy pracują w konsoli Windows i potrzebują zarządzać wieloma sesjami terminala. Architektura klient-serwer z możliwością odłączania i ponownego dołączania sprawia, że sesje są trwałe i nie giną po zamknięciu okna konsoli. Konfigurowalny pasek statusu, obsługa 256 kolorów ANSI, wbudowane nakładki pomocy oraz pliki językowe czynią go rozwiązaniem eleganckim i praktycznym.

Jako projekt open source na licencji GNU GPL, WinScreen stanowi świetny przykład, jak w czystym C z wykorzystaniem nowoczesnych API Windows (ConPTY) zbudować funkcjonalny multiplekser terminali. Program jest lekki (ok. 170 KB), nie wymaga zewnętrznych bibliotek i działa na każdym Windows 10/11.

Źródła: github.com/IgorBrzezek/WinScreen